Từ vựng y khoa chính BSSO

---

Dưới đây là bộ từ vựng + cụm từ + ngữ pháp tiếng Anh liên quan đến bệnh án phẫu thuật chỉnh hàm/BSSO.

---

1. Từ vựng y khoa chính

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Bệnh án	Medical record
Bệnh án phẫu thuật	Surgical medical record
Người bệnh / bệnh nhân	Patient
Vào viện	Admission / be admitted
Ra viện	Discharge / be discharged
Lý do vào viện	Reason for admission
Bệnh sử	History of present illness
Tiền sử bệnh	Past medical history
Tiền sử gia đình	Family history
Dị ứng thuốc	Drug allergy
Bệnh nền	Underlying disease
Khám lâm sàng	Clinical examination
Cận lâm sàng	Paraclinical investigation / laboratory and imaging findings
Chẩn đoán	Diagnosis
Chẩn đoán chính	Primary diagnosis
Chẩn đoán trước mổ	Preoperative diagnosis
Chẩn đoán sau mổ	Postoperative diagnosis
Biện luận chẩn đoán	Diagnostic reasoning
Hội chẩn	Consultation / medical consultation
Chỉ định điều trị	Treatment indication
Phẫu thuật	Surgery / operation
Phẫu thuật viên	Surgeon
Bác sĩ gây mê	Anesthesiologist
Gây mê nội khí quản	Endotracheal general anesthesia
Vô cảm	Anesthesia
Tường trình phẫu thuật	Operative report
Quy trình kỹ thuật	Surgical technique / technical procedure
Hậu phẫu	Postoperative period
Chăm sóc sau mổ	Postoperative care
Tái khám	Follow-up visit
Dự phòng rủi ro	Risk prevention
Biến chứng	Complication

---

2. Từ vựng chuyên khoa hàm mặt

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Hàm móm	Underbite / mandibular prognathism
Tăng sản xương hàm dưới	Mandibular hyperplasia
Xương hàm dưới	Mandible
Xương hàm trên	Maxilla
Chỉnh hình hàm	Corrective jaw surgery / orthognathic surgery
Bất hài hòa xương hàm	Skeletal jaw discrepancy
Chiều trước sau	Anteroposterior dimension
Khớp cắn	Occlusion
Sai khớp cắn	Malocclusion
Lùi hàm dưới	Mandibular setback
Chẻ dọc xương hàm dưới hai bên	Bilateral sagittal split osteotomy
BSSO	Bilateral Sagittal Split Osteotomy
Đường cắt xương	Osteotomy line
Cắt xương	Osteotomy
Dụng cụ đục xương	Osteotome
Bộc lộ xương	Bone exposure
Bóc tách mô mềm	Soft tissue dissection
Niêm mạc	Mucosa
Rạch niêm mạc	Mucosal incision
Nẹp vít	Plates and screws
Cố định xương	Bone fixation
Lồi cầu	Condyle
Thần kinh răng dưới	Inferior alveolar nerve
Tê môi dưới, cằm	Numbness of the lower lip and chin
Rối loạn cảm giác	Sensory disturbance
Sưng nề	Swelling / edema
Chảy máu	Bleeding
Nhiễm trùng	Infection
Bung chỉ	Wound dehiscence
Lộ nẹp vít	Plate/screw exposure

Lưu ý:

• Osteotomy = phẫu thuật cắt xương.
• Osteotome = dụng cụ đục/cắt xương.
  Trong tên kỹ thuật nên viết: Bilateral Sagittal Split Osteotomy, không phải “Osteotome”.

---

3. Cụm từ thường dùng trong bệnh án

A. Phần vào viện

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Người bệnh vào viện vì...	The patient was admitted for...
Người bệnh khai bị... đã lâu	The patient reported a long-standing history of...
Người bệnh đến bệnh viện để khám và tư vấn	The patient visited the hospital for examination and consultation
Sau khi thăm khám	After clinical assessment
Bác sĩ chỉ định làm xét nghiệm	The doctor ordered laboratory tests
Chuẩn bị thủ tục nhập viện	Admission procedures were completed

Ví dụ:
The patient was admitted for correction of mandibular prognathism.
→ Người bệnh vào viện để chỉnh hàm móm.

---

B. Phần tiền sử

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Không ghi nhận dị ứng thuốc	No drug allergy was recorded
Không ghi nhận bệnh lý toàn thân đáng chú ý	No significant systemic disease was documented
Không ghi nhận tiền sử điều trị bệnh mạn tính	No history of chronic medical treatment was recorded
Không ghi nhận bệnh lý gia đình liên quan	No relevant family history was recorded
Hồ sơ không ghi nhận...	The medical record did not document...

Ví dụ:
No drug allergy or underlying disease was recorded.
→ Không ghi nhận dị ứng thuốc hoặc bệnh nền.

---

C. Phần khám lâm sàng

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Người bệnh tỉnh, tiếp xúc tốt	The patient was conscious and cooperative
Da niêm hồng	Skin and mucosa were pink
Dấu hiệu sinh tồn	Vital signs
Mạch	Pulse
Huyết áp	Blood pressure
Nhịp thở	Respiratory rate
Nhiệt độ	Temperature
Trong giới hạn bình thường	Within normal limits
Không ghi nhận bất thường	No abnormality was noted

Ví dụ:
The patient was conscious, cooperative, and had stable vital signs.
→ Người bệnh tỉnh, tiếp xúc tốt, dấu hiệu sinh tồn ổn định.

---

D. Phần xét nghiệm

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Công thức máu	Complete blood count
Đông máu	Coagulation profile
Sinh hóa máu	Blood biochemistry
Miễn dịch	Immunology
Nước tiểu	Urinalysis
Các chỉ số nằm trong giới hạn cho phép	The parameters were within acceptable limits
Không ghi nhận rối loạn đông máu	No coagulation disorder was identified
Chức năng gan thận trong giới hạn cho phép	Liver and kidney function tests were within acceptable limits

Ví dụ:
The coagulation profile showed no significant abnormality.
→ Xét nghiệm đông máu không ghi nhận bất thường đáng kể.

---

E. Phần chẩn đoán

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Chẩn đoán chính là...	The primary diagnosis was...
Được chẩn đoán là...	The patient was diagnosed with...
Phù hợp với bệnh sử và lâm sàng	Consistent with the history and clinical presentation
Gợi ý tình trạng...	Suggestive of...
Không có chống chỉ định phẫu thuật	There was no contraindication to surgery

Ví dụ:
The patient was diagnosed with mandibular hyperplasia in the anteroposterior dimension.
→ Người bệnh được chẩn đoán tăng sản xương hàm dưới theo chiều trước sau.

---

F. Phần phẫu thuật

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Người bệnh được gây mê nội khí quản	The patient underwent endotracheal general anesthesia
Sát trùng phẫu trường	The surgical field was disinfected
Rạch niêm mạc	A mucosal incision was made
Bóc tách mô mềm	Soft tissue dissection was performed
Bộc lộ xương hàm dưới	The mandible was exposed
Tạo đường cắt xương	Osteotomy lines were created
Chẻ xương hàm dưới hai bên	The mandible was split bilaterally
Lùi hàm dưới khoảng 4 mm	The mandible was set back approximately 4 mm
Cố định bằng nẹp vít	Fixation was performed using plates and screws
Bơm rửa phẫu trường	The surgical field was irrigated
Khâu đóng vết mổ	The wound was closed
Quá trình mổ diễn ra bình thường	The operation proceeded uneventfully

Ví dụ:
The mandible was set back approximately 4 mm and fixed with plates and screws.
→ Xương hàm dưới được lùi khoảng 4 mm và cố định bằng nẹp vít.

---

4. Ngữ pháp thường dùng trong bệnh án tiếng Anh

1. Câu bị động — Passive voice

Bệnh án tiếng Anh dùng bị động rất nhiều vì tập trung vào thủ thuật, không tập trung vào người thực hiện.

Cấu trúc:
S + was/were + V3/ed

Ví dụ:

The patient was admitted on 21 April 2026.
→ Người bệnh được nhập viện ngày 21/04/2026.

The patient was diagnosed with mandibular hyperplasia.
→ Người bệnh được chẩn đoán tăng sản xương hàm dưới.

The surgical field was disinfected with 10% Povidine solution.
→ Phẫu trường được sát trùng bằng dung dịch Povidine 10%.

The wound was closed with Vicryl 4/0 sutures.
→ Vết mổ được khâu bằng chỉ Vicryl 4/0.

---

2. “Underwent” — đã trải qua/thực hiện thủ thuật

Cấu trúc:
The patient underwent + procedure

Ví dụ:

The patient underwent bilateral sagittal split osteotomy.
→ Người bệnh được phẫu thuật chẻ dọc xương hàm dưới hai bên.

The patient underwent endotracheal general anesthesia.
→ Người bệnh được gây mê toàn thân qua nội khí quản.

---

3. “Was diagnosed with” — được chẩn đoán mắc/tình trạng

Cấu trúc:
The patient was diagnosed with + disease/condition

Ví dụ:

The patient was diagnosed with mandibular prognathism.
→ Người bệnh được chẩn đoán hàm dưới nhô/móm.

The patient was diagnosed with mandibular hyperplasia in the anteroposterior dimension.
→ Người bệnh được chẩn đoán tăng sản xương hàm dưới theo chiều trước sau.

---

4. “No... was recorded/documented/noted” — không ghi nhận

Đây là mẫu rất hay dùng trong bệnh án.

Cấu trúc:
No + noun + was recorded/documented/noted

Ví dụ:

No drug allergy was recorded.
→ Không ghi nhận dị ứng thuốc.

No significant abnormality was noted.
→ Không ghi nhận bất thường đáng kể.

No coagulation disorder was identified.
→ Không phát hiện rối loạn đông máu.

---

5. “According to the medical record” — theo hồ sơ bệnh án

Ví dụ:

According to the medical record, the operation proceeded uneventfully.
→ Theo hồ sơ bệnh án, ca phẫu thuật diễn ra bình thường.

The laboratory findings were within acceptable limits according to the medical record.
→ Theo hồ sơ, các kết quả xét nghiệm nằm trong giới hạn cho phép.

---

6. “Consistent with” — phù hợp với

Cấu trúc:
A is consistent with B

Ví dụ:

The clinical presentation was consistent with mandibular prognathism.
→ Biểu hiện lâm sàng phù hợp với hàm móm.

The diagnosis was consistent with the patient’s history and clinical findings.
→ Chẩn đoán phù hợp với bệnh sử và kết quả khám lâm sàng.

---

7. “Suggestive of” — gợi ý tình trạng

Ví dụ:

The underbite was suggestive of an anteroposterior skeletal jaw discrepancy.
→ Tình trạng hàm móm gợi ý bất hài hòa xương hàm theo chiều trước sau.

---

8. “Should be + V3” — nên được thực hiện

Dùng trong phần dự phòng rủi ro, khuyến nghị chăm sóc.

Ví dụ:

The patient’s identity should be verified before surgery.
→ Danh tính người bệnh nên được xác nhận trước phẫu thuật.

Postoperative occlusion should be checked regularly.
→ Khớp cắn sau mổ nên được kiểm tra định kỳ.

The patient should be instructed to maintain oral hygiene.
→ Người bệnh cần được hướng dẫn giữ vệ sinh răng miệng.

---

9. “If..., the patient should...” — nếu có..., người bệnh nên...

Dùng trong hướng dẫn ra viện.

Ví dụ:

If fever, bleeding, or increased swelling occurs, the patient should return to the hospital.
→ Nếu có sốt, chảy máu hoặc sưng tăng, người bệnh nên quay lại bệnh viện.

If numbness persists or worsens, the patient should seek medical evaluation.
→ Nếu tê bì kéo dài hoặc nặng hơn, người bệnh nên đi khám lại.

---

5. Mẫu câu bệnh án có thể dùng lại

Mẫu 1: Lý do vào viện

The patient was admitted for correction of long-standing mandibular prognathism.
→ Người bệnh nhập viện để chỉnh tình trạng hàm móm đã lâu.

Mẫu 2: Bệnh sử

The patient reported a long-standing underbite and visited the hospital for examination and consultation.
→ Người bệnh khai bị hàm móm đã lâu và đến bệnh viện để khám, tư vấn.

Mẫu 3: Chẩn đoán

The patient was diagnosed with mandibular hyperplasia in the anteroposterior dimension, ICD code K07.0.
→ Người bệnh được chẩn đoán tăng sản xương hàm dưới theo chiều trước sau, mã K07.0.

Mẫu 4: Phẫu thuật

Bilateral sagittal split osteotomy was performed under endotracheal general anesthesia.
→ Phẫu thuật chẻ dọc xương hàm dưới hai bên được thực hiện dưới gây mê nội khí quản.

Mẫu 5: Cố định xương

The mandible was repositioned according to the occlusal relationship and fixed with plates and screws.
→ Xương hàm dưới được đặt lại theo tương quan khớp cắn và cố định bằng nẹp vít.

Mẫu 6: Kết quả

The operation proceeded uneventfully, and the patient’s condition improved postoperatively.
→ Ca mổ diễn ra bình thường và tình trạng người bệnh cải thiện sau phẫu thuật.

Mẫu 7: Dặn dò sau ra viện

The patient was advised to maintain oral hygiene, follow a soft diet, avoid trauma to the jaw, and attend follow-up visits as scheduled.
→ Người bệnh được dặn giữ vệ sinh răng miệng, ăn mềm, tránh va chạm vùng hàm và tái khám đúng hẹn.

---

6. Một số cụm từ chuyên nghiệp hơn

Cách thường	Cách chuyên nghiệp hơn
The patient had underbite	The patient presented with mandibular prognathism
The surgery was normal	The operation proceeded uneventfully
The patient got better	The patient’s condition improved
Tests were normal	Laboratory findings were within acceptable limits
No problem was found	No significant abnormality was identified
The jaw was moved back	The mandible was set back
The bone was fixed	Bone fixation was performed
The wound was stitched	The wound was closed with sutures
Need to check again	Follow-up evaluation is recommended

---

7. Từ vựng về rủi ro/biến chứng

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Chảy máu	Bleeding
Nhiễm trùng	Infection
Phù nề	Edema / swelling
Đau tăng	Increased pain
Tụ máu	Hematoma
Khó thở	Breathing difficulty
Khó nuốt	Swallowing difficulty
Tổn thương thần kinh	Nerve injury
Tê bì môi cằm	Numbness of the lower lip and chin
Rối loạn cảm giác	Sensory disturbance
Sai khớp cắn sau mổ	Postoperative malocclusion
Gãy xương không thuận lợi	Unfavorable fracture
Lỏng nẹp vít	Loosening of plates and screws
Lộ nẹp vít	Exposure of plates and screws
Tái phát	Relapse
Bung vết mổ	Wound dehiscence

---

8. Cụm từ dự phòng rủi ro

Tiếng Việt	Tiếng Anh
Xác nhận đúng người bệnh	Verify the patient’s identity
Kiểm tra đúng chẩn đoán	Confirm the correct diagnosis
Đánh giá nguy cơ gây mê	Assess anesthesia-related risks
Đánh giá nguy cơ chảy máu	Assess bleeding risk
Duy trì vô khuẩn	Maintain aseptic technique
Cầm máu kỹ	Secure hemostasis
Bảo vệ thần kinh răng dưới	Protect the inferior alveolar nerve
Kiểm tra khớp cắn	Check the occlusion
Theo dõi đường thở	Monitor the airway
Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng	Monitor signs of infection
Tái khám đúng hẹn	Attend follow-up visits as scheduled

---

9. Công thức viết nhanh đoạn bệnh án tiếng Anh

Công thức 1: Bệnh sử

The patient reported + bệnh/tình trạng + for a long time.
Ví dụ:
The patient reported an underbite for a long time.
→ Người bệnh khai bị hàm móm đã lâu.

Công thức 2: Chẩn đoán

The patient was diagnosed with + chẩn đoán.
Ví dụ:
The patient was diagnosed with mandibular hyperplasia.
→ Người bệnh được chẩn đoán tăng sản xương hàm dưới.

Công thức 3: Phẫu thuật

The patient underwent + tên phẫu thuật + under + phương pháp gây mê.
Ví dụ:
The patient underwent BSSO under endotracheal general anesthesia.
→ Người bệnh được phẫu thuật BSSO dưới gây mê nội khí quản.

Công thức 4: Kết quả

The operation proceeded uneventfully, and the patient’s condition improved.
→ Ca mổ diễn ra bình thường và tình trạng người bệnh cải thiện.

Công thức 5: Dặn dò

The patient was advised to + động từ nguyên mẫu.
Ví dụ:
The patient was advised to maintain oral hygiene and follow a soft diet.
→ Người bệnh được dặn giữ vệ sinh răng miệng và ăn mềm.

📞 Liên hệ chuyên gia

👨‍⚕️ Dr. Rosen - Chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ

🏥 Bệnh viện thẩm mỹ Gangwhoo

📍 Địa chỉ: 576-578 Cộng Hòa, P.13, Q.Tân Bình, TP.HCM, Việt Nam

📞 Hotline: +84 564 998 888

📩 Email: bsnguyentoanchung16061983@gmail.com

🌐 Website: Gangwhoo Hospital